آثار تاریخی، صنایع دستی، طبیعت زیبا و مراکز خرید اصفهان این شهر را به مرکز صدها جای دیدنی تبدیل کرده است
اهای دیدنی اصفهان، متنوع و بسیارند و آوازهشان تا کیلومترها آنطرفتر از ایران هم رفته است. بیدلیل نیست لقب نصف جهان را به این شهر دیدنی دادهاند. در این مطلب از مجله گردشگری آسمان سریر نسیم مکان های دیدنی اصفهان را به شما معرفی میکنیم تا با آثار تاریخی، آثار باستانی، باغها و جاذبه های گردشگری اصفهان آشنا شوید.
کاخها و مکان های تاریخی اصفهان
بسیاری از جاهای دیدنی اصفهان را کاخها و بناهای تاریخی تشکیل دادهاند. در هرکدام از این بناها، میتوانید هنرهای مختلفی را مانند نقاشی، کاشیکاری، گچبری و موارد دیگر ببینید. در ادامه تعدادی از عمارتها، کاخها و آثار تاریخی اصفهان را معرفی میکنیم. برخی از این بناها، تاریخچه جذابی دارند و اتفاقات مهمی در آنها افتاده است.
میدان نقش جهان
ساخت میدان نقش جهان یکی از برنامههای اصلی شاهعباس برای توسعه پایتختش بوده و سالهاست این میدان به یکی از مهمترین جاهای دیدنی اصفهان تبدیل شده است. او تصمیم داشت که این میدان، سرآمد دیگر میدانهای شهر باشد و به مرکز شهر تبدیل شود. در این میدان، برنامههای مختلفی مثل بازی چوگان، مراسم محرم و مانند آنها برگزار میشده است. نامگذاری نقش جهان، بهدلیل مجاورت این میدان در کنار باغی با همین نام بوده که وسعت بسیاری هم داشته است. بعد از ساخت میدان نقش جهان، توسعه اصفهان چشمگیرتر شد و بهدنبالش بناهای بیشتری ساخته شدند. این میدان، در عید حالوهوای دیگری به خود میگیرد و مقصدی دلنشین برای کسانی است که با تور نوروزی به اصفهان سفر میکنند.
این میدان، نمادی از نوع ساختار شهرهای قدیمی است. در این ساختار، معمولاً مرکز شهر جایگاه حکومت و حکمرانان بوده است. همچنین بزرگترین مسجد هم آنجا بوده و بزرگترین دهانه بازار منتهی به آن میشده است. به این شکل، سه نهاد شهرنشینی ازجمله حکومت، دیانت و اقتصاد در یک محل هستند. اطراف میدان نقش جهان، حجرههای مختلف، بازار، چندین مسجد، عمارت عالی قاپو و دیگر جاهای دیدنی اصفهان قرار گرفتهاند. بهاینترتیب، میتوانید با رفتن به این قسمت شهر، تعدادی از دیگر دیدنی های اصفهان را هم ببینید. پس از بازدید از این میدان میتوانید با صرف غذا در بهترین رستورانهای اصفهان، لذت اصفهانگردی را دوچندان کنید.
- آدرس میدان نقش جهان: قسمت شمالی شهر، بین خیابانهای حافظ و سپه
میدان نقش جهان، از مناطق گردشگری اصفهان
کاخ چهلستون
کاخ چهلستون اصفهان یکی از آثار تاریخی اصفهان محسوب میشود که بهدستور شاهعباس اول احداث و در زمان شاهعباس دوم با تغییراتی تکمیل شد. شاهعباس اول در این عمارت، جشن بیستوسومین سال سلطنت خود را برگزار کرد و در زمان شاهعباس دوم هم از این عمارت بیشتر برای پذیراییهای رسمی استفاده میکردند. معماری عمارت چهلستون که از جاهای تاریخی اصفهان است، ترکیبی از معماری ایرانی، چینی و غربی است.
قسمتهای مختلف چهلستون شامل تالار آینه، تالار 20 ستون، ایوانهای طرفین و اتاقهای بزرگ شمالی و جنوبی در دو طبقه است. تالار اصلی هم سه سقف گنبدی زیبا دارد. در این کاخ، تزیینات گوناگون آینهکاریها و کاشیکاریهای چشمنوازی را میبینید که در طول زمان بارها مرمت شدهاند. هر ستون کاخ، از تنه یک درخت چنار ساخته شده که روی آن تختهای نازک و رنگشده قرار دارد. در گذشته، این ستونها مزین به آینه و شیشههای رنگی بودهاند.
برخی از قسمتهای کاخ هم در زمان حکومتهای مختلف، دستخوش تغییرات شده است؛ برای مثال درها و پنجرههای نفیس منبتکاریشده، گرهچینیها و خاتمکاریها در زمان ظلالسلطان، پسر ارشد ناصرالدین شاه، به عمارت مسعودیه منتقل میشود که از جاهای دیدنی تهران است.
- ساعت بازدید از کاخ چهلستون: از 9 صبح تا 8.5 شب
- آدرس کاخ چهلستون: میدان امام حسین(ع)، خیابان استانداری
عمارت عالی قاپو
در ابتدا باید بگوییم که عمارت عالی قاپو اصفهان، بهعنوان بخشی از میدان نقش جهان به ثبت جهانی رسیده است. براساس گفته مورخان، این عمارت در پنج مرحله ساخته شده است. عدهای میگویند که ساخت عمارت از زمان شاهعباس اول شروع شده؛ اما برخی دیگر از مورخان بر این باورند که بنای اولیه عالی قاپو، پیشتر از شاهعباس گذاشته شده بود. با همه اینها، اتفاقنظر مورخان بر کاربری عمارت این بوده که از آن برای امور تشریفاتی، اداری و قضایی استفاده میکردهاند.
عالی قاپو، شش طبقه دارد و ارتفاعش به 34 متر میرسد و طبق مستندات تاریخی، اولین بنای میدان نقش جهان به شمار میآید که برای مدتی هم بلندترین بنای شهر بوده است. تزیینات عالی قاپو در دورههای مختلف تغییر میکند و میتوانید در آن نقوش گلوبته، طرحهای اروپایی و تزیینات دیگری را ببینید.
جالب است بدانید که مورخان مختلف، نام این عمارت را متفاوت ذکر کردهاند. عدهای میگویند که اسم آن در ابتدا «دولتخانه مبارکه نقش جهان» بوده و بعدها به «عالی قاپو» تغییر پیدا میکند. در همین عنوان هم یعنی نام عالی قاپو، شبهههایی وجود دارد. تعدادی از مورخان نام آن را «علی قاپو» میدانند. برخی میگویند که درِ آن را از نجف اشرف و برای تبرک آوردهاند و ازاینرو میگویند که «علی قاپو» نام ابتدایی آن است. حضور در این عمارت و بازدید از هنرهای بهکاررفته در آن حس کمنظیری دارد. خودتان را روی ایوان این عمارت تصور کنید که دیدی وسیع به کل میدان نقش جهان دارد؛ حسی که شاید کمتر بتوانید آن را در مکانی تاریخی و بکر تجربه کنید. بهطور کلی عالی قاپو را میتوانیم یکی از بهترین آثار تاریخی اصفهان و حتی ایران بدانیم.
- ساعت بازدید از عمارت عالی قاپو: از 9 صبح تا 5.5 عصر
- آدرس عمارت عالی قاپو: ضلع غربی میدان نقش جهان
کاخ هشتبهشت
کاخ هشتبهشت اصفهان در باغی با همین نام و در دوره شاه سلیمان ساخته شده است. بعدها در دوره قاجار، ظلالسلطان، پسر ارشد ناصرالدین شاه که فرمانروایی اصفهان و بهنوعی فرمانروایی قسمت جنوبی ایران را بر عهده داشت، پیشنهاد ساخت مدرسهای مانند دارالفنون را در اصفهان به ناصرالدین شاه میدهد. در پی این پیشنهاد، عمارت هشتبهشت در مدت حدود یک سال مرمت و بازسازی میشود. پس از اتمام مرمت، از اتاقهای پایینی برای کلاس درس و از اتاقهای بالایی برای کارگاهها و کتابخانه استفاده میشد. گفتنی است که کلاسهای نظامی و تربیت افراد نظامی هم در این مدرسه انجام میگرفته است.
کاخ هشتبهشت از دیگر جاذبه های گردشگری اصفهان است که با کاشیکاریهای منقوش، طاق مقرنس چشمنواز، غلامگردشها و قسمتهای دیگرش، باعث شده بازدیدکنندهها زمان زیادی را برای دیدنش بگذرانند و در گوشهوکنارش عکاسی کنند. ژان شاردن، جهانگرد فرانسوی، در تعریف از این کاخ میگوید که هیچ نقطهای از این کاخ از نظر شکل و ساختمان و تزیینات، شبیه دیگری نیست و در کل بسیار جذاب و دیدنی است. در نتیجه این کاخ از آن جاهای دیدنی اصفهان است که وقتی با تور استان اصفهان به این شهر سفر کردید، حتماً باید در لیست گردشتان جای دهید.
- ساعت بازدید از کاخ هشتبهشت: از 9 صبح تا 4.5 عصر
- آدرس کاخ هشتبهشت: خیابان باغ گلدسته، پارک شهید رجایی
عمارت منارجنبان
بنیان این بنا، مربوط به دوره ایلخانی است. ساختمان این بنا مقبرهای برای عارفی بهنام «عمو عبدالله کارلادانی» بوده و حدود 300 سال بعد، دانشمندان دوره صفوی منارهها را به بنا اضافه میکنند. این کار باعث میشود که بهمرور توجهها به مناره و تکانهایشان جلب شود و مردم از شناختن این زاهد، یعنی عمو عبدالله، دور بمانند. تکانهایی که منارهها میخورند، باعث ضعیف شدن و از دست دادن استحکامشان میشود. بارها تصمیم گرفتهاند که مانع از تکاندادنهای منارهها شوند و فیلمهای مربوط به آنها را نمایش بدهند؛ اما نتیجه همچنان مشخص نیست. منارجنبان اصفهان کمی از شهر اصفهان فاصله دارد و اعجاب این بنا شما را به کشف رازی پنهان دعوت میکند. جا دارد ذکر کنیم که منارهها هر یک ساعت و نیم یک بار در ساعات 10.5 صبح، 12 ظهر، 1.5 ظهر، 3 بعدازظهر و 4.5 عصر تکان میخورند.
- ساعت بازدید از عمارت منارجنبان: از 9 صبح تا 4 بعدازظهر
- آدرس عمارت منارجنبان: 6 کیلومتری بهسمت غرب اصفهان، محله کارلادان، خیابان آتشگاه
منارجنبان
آتشگاه اصفهان
درباره آتشگاه اصفهان، مطالب تاریخی فراوانی وجود دارد. هنوز قدمت و نخستین اقدامات برای بنا کردن این مکان از نظر تاریخی و بهطور قطع مشخص نیست. عدهای بر این باورند که ساخت آتشگاه به حدود 2500 سال پیش بازمیگردد و عدهای آن را متعلق به پیش از ساسانیان میدانند. با همه اینها، همچنان نمیتوانیم بگوییم دقیقاً تاریخچه آتشگاه مربوط به چه زمانی است.
در ارتباط با کاربریهای آتشگاه، فرضیههای مختلفی وجود دارد. عدهای معتقدند که آتشگاه کاربری مذهبی و آیینی داشته و برخی هم بر این باورند که کاربری آن استراتژیک بوده است و بهعنوان اقامتگاه سلطنتی و دژ دفاعی از آن استفاده میکردند. برای رفتن به این مکان، نیاز به کمی کوهنوردی دارید و بهتر است حتماً کفش و وسایل مناسب همراهتان باشد.
- ساعت بازدید از آتشگاه اصفهان: اطلاعاتی ثبت نشده است.
- آدرس آتشگاه اصفهان: 8 کیلومتری بهسمت غرب شهر اصفهان
مناره چهل دختران
مناره چهل دختران اصفهان در دوره سلجوقیان و از آجر ساخته شده است. این مناره، سه کتیبه دارد که دو تای آنها به خط کوفی نوشته شدهاند و یکی دیگر از آنها به خط نسخ است. همین کتیبهها، بر ارزش مناره افزودهاند؛ چراکه بهعنوان سندی مکتوب به شمار میآیند و این مناره در اصفهان، تنها مناره کتیبهدار است. یکی دیگر از نکات مهم درباره این مناره 29 متری، آن است که میدانیم مناره را در سال 501 هجری قمری ساختهاند و نام معمارش هم روی کتیبهها آورده شده است. یکی از علل ساخت این بنا، نزدیکی به درگاه خداوند بوده است.
مناره از نظر ساختار معماری، آجرکاری و مصالح بهکاررفته در آن بسیار مهم است و توجه گردشگران را جلب میکند. مسئله جالب دیگری که در ارتباط با این مناره مطرح میکنند، بختگشایی آن بوده است. مردم اصفهان میگویند که در زمانهای گذشته، دختران دم بخت، کنار پایه یا روی پلههای این مناره گردو میشکستند و همراه با کشمکش به مردم همان اطراف برای گشایش بختشان تعارف میکردند. مناره در یک محوطه باز قرار گرفته و برای بازدید از آن نیازی به تهیه بلیط ندارید.
- آدرس مناره چهل دختران: خیابان سروش، خیابان شهید حسین بحری، خیابان سنجری
برج کبوتر مرداویج
این برج در زمان صفویه و در سه طبقه ساخته شده است. ارتفاع این برج به 18 متر میرسد و قطر قاعده استوانه مرکزی آن، 16 متر است. کبوترخانه مرداویج، هشت برج استوانهای در اطراف و یک برج اصلی در مرکزش دارد. حفرههایی که برای کبوترها در نظر گرفتهاند، بهاندازه بدن آنهاست تا پرنده بزرگتر یا حتی پرندههای شکاری نتوانند در آنها بروند. در گذشته، کبوتر نامهرسان هم در این برج داشتهاند و از برج برای دیدهبانی شهر نیز استفاده میکردند.
کاربری برج کبوترخانه مرداویج این بوده که بتوانند فضلههای کبوتران را بهعنوان کود برای مزارعشان جمع و سپس استفاده کنند. برای اینکه خاک زمینهای زراعی در برخی از نقاط، امکان کشت پیدا کند، نیاز به کود و موجوداتی داشتند که در دفعیات کبوترها وجود داشته است.
- آدرس برج کبوتر مرداویج: محله مرداویج، خیابان مرداویج
کبوترخانه مرداویج
رجهای کبوتر گورت
گَوَرت، نام روستایی است که فاصله زیادی تا مرکز شهر اصفهان ندارد. در گورت، بیشترین تراکم کبوترخانهها را میبینید و همین امر اهمیت روستا را بسیار بیشتر کرده است. براساس گفته یکی از مرمتکاران برجهای کبوتر، زمانی در گورت حدود 30 برج وجود داشته؛ اما اکنون تعداد آنها به حدود 20 برج رسیده است که بسیاری از آنها باید مرمت شوند. برخی از این برجها بهگونهای ساخته شدهاند که دوهزار تا بیستهزار کبوتر در آنها جای میگرفتهاند و هدف از ساخت آنها، جمعآوری فضولات بوده است. گفتنی است که این برجها در عهدهای متفاوت ایلخانی، صفویه و قاجاریه ساخته شدهاند.
- آدرس برجهای کبوتر گورت: دهستان قهاب، روستای گورت
میدان عتیق
از دیگر جاهای گردشگری اصفهان میتوان به میدان عتیق اشاره کرد. میدان عتیق اصفهان که آن را با عنوان میدان امام علی(ع)، سبزه میدان یا میدان کهنه هم میشناسند، از دوران سلجوقی تا به امروز مانده است و یکی از مکان های تاریخی اصفهان به شمار میآید. این میدان تاریخی، از یک سو مسجد جامع اصفهان را به بنای هارونیه متصل میکند و از سوی دیگر موجب ارتباط مدرسه کاسهگران اصفهان و بازار بزرگ اصفهان میشود. بهطور کلی، این میدان از جاذبه های گردشگری اصفهان محسوب میشود که با گشتوگذار در آن حس میکنید که درحال قدم زدن در دل تاریخ هستید.
- آدرس میدان عتیق: مرکز شهر، نزدیک مسجد جامع اصفهان
میدان عتیق
خانههای تاریخی اصفهان
اصفهان، زمانی پایتخت ایران بوده است. بهواسطه نقش برجسته و پررنگ این شهر در زمانهای مختلف، میتوانید اهمیت آن را بهخوبی درک کنید. موقعیت شهر بهگونهای بوده که بهمرور سبب بیشتر شدن جاهای دیدنی اصفهان هم شده است. خانه رجال سیاسی، شخصیتهای مهم و افراد تأثیرگذار این شهر، معمولاً کمی متفاوتتر از سایر خانهها هستند و تعداد آنها هم کم نیست. به همین علت، در این قسمت، به معرفی خانههایی میپردازیم که درحالحاضر بهعنوان یک جای دیدنی اصفهان هستند.
خانه جواهری
این خانه معماری اسلامی دارد و به سبک قاجار و در همان دوره ساخته شده است. نقشه و فرم این خانه مربعیشکل است و در وسط آن حیاط قرار دارد. بخش اصلی خانه در قسمت جنوبی قرار گرفته و جالب است بدانید از سایر قسمتها کمی بلندتر است. در خانه جواهری، تزیینات مختلفی وجود دارد که توجه شما را جلب میکند. گچبری، نقاشی و درهای ارسی بخشی از زیباییهای این خانه هستند. برای بازدید از خانه جواهری نیازی به پرداخت هزینه بابت بلیط ندارید. قبلاز بازدید، حتماً از باز بودن این خانه تاریخی مطمئن شوید.
- ساعت بازدید از خانه جواهری: همهروزه از 9 صبح تا 5 عصر، بهجز جمعهها
- آدرس خانه جواهری: خیابان ابنسینا
خانه مشیرالملک
این خانه مربوط به زمان قاجار است. ظلالسلطان به هر شهری که میرفته، در آنجا یک حاکم انتخاب میکرده است. او در اصفهان، میرزا حبیبالله انصاری ملقب به مشیرالملک را بهعنوان حاکم انتخاب میکند. مقر فرمانروایی مشیرالملک هم در همین خانه بوده است. خانه در ابتدا حدود 14 هزار متر مربع بوده و مدرسهای که حالا در کنار آن قرار دارد، زمانی جزوی از این خانه محسوب میشده و پادگان آن بوده است. خانه بعدها واگذار میشود و درحالحاضر هم بخشی از آن، موزه است.
در این خانه میتوانید نقاشیهای چشمنواز، گچبریهای زیبا و آینهکاریهایی درخشان را ببینید. به گفته مسئولان، خانه مشیرالملک اصفهان طبق بررسیها، بزرگترین ارسی در ایران را دارد. خانه در نزدیکی میدان نقش جهان از دیگر جاهای دیدنی اصفهان قرار گرفته و میتوانید با پای پیاده به هریک سر بزنید.
- ساعت بازدید از خانه مشیرالملک: از 8 صبح تا 5 عصر
- آدرس خانه مشیرالملک: خیابان هاتف، خیابان مشیر، ابتدای خیابان هارونیه
حیاط خانه مشیرالملک
خانه تاریخی معتمدی (ملاباشی)
سبکهای هنری خانه ملاباشی، متأثر از دورههای مختلف است که به حالت تلفیقی درآمده است. سبک و سیاق معماری دوران صفویه، زندیه و قاجاریه را میتوانیم در این خانه ببینیم. ملاباشی، یکی از منجمان ناصرالدین شاه بوده و زمانی که به اصفهان میآید، این خانه را برای سکونت انتخاب میکند. خانه سالیان بعد توسط فردی بهنام معتمدی خریداری میشود و پس از آن، مرمت و بازسازی میشود.
خانه معتمدی اصفهان یا همان خانه ملاباشی، بخشهای مختلفی دارد؛ ازجمله یک شاهنشین جذاب، ارسی 9 دری، نقاشیهای روی گچ و تزیینات دیگر. علاوهبر اینها، اشیای این خانه تاریخی، تزیینی و عتیقه هستند و بر جذابیت و ارزش آن افزودهاند. برای بازدید این خانه، باید پیش از رفتن به آن تماس بگیرید و برای بازدید هماهنگ کنید؛ چراکه ممکن است ظرفیت مجموعه تکمیل شده یا خانه برای انجام پروژههای عکاسی و مانند آن رزرو باشد. با ورود به این خانه، یک نوشیدنی هم برای شما سرو میشود.
- ساعت بازدید از خانه تاریخی معتمدی: از 10 صبح تا 8 شب
- آدرس خانه تاریخی معتمدی: خیابان بزرگمهر، خیابان هشتبهشت غربی، خیابان ملک شمالی، بنبست سوم
نمایی از خانه معتمدی اصفهان
خانه دهدشتی
نمیتوان اطلاعات خیلی دقیقی درباره تاریخ خانه دهدشتی اصفهان پیدا کرد؛ اما بهطور قطع این خانه مربوط به دوره قاجار است و سبک معماری اروپایی و ایرانی دارد. خانه دهدشتی در دوران مختلف، بارها بازسازی و مرمت شده و درحالحاضر از آن بهعنوان کافهرستورانی با نام هوگر استفاده میکنند. البته شما میتوانید با پرداخت مبلغ ورودی و بهصورت جداگانه، از این خانه بازدید کنید؛ اما نوشیدن و میل کردن غذایی لذیذ در این کافهرستوران، بسیار لذتبخش است.
خانه، یک بخش داخلی و یک بخش بیرونی دارد و شما میتوانید با در نظر گرفتن سلیقهتان، بهترین جا را انتخاب کنید. با رزرو قبلی، امکان این هم وجود دارد که با خانواده و جمعهای دوستانه به این خانه بروید و جشنهای کوچکتان را برگزار کنید. یکی دیگر از مزیتهای این خانه، نزدیکی به سایر دیدنی های اصفهان است.
- ساعت بازدید از خانه دهدشتی: شنبه تا چهارشنبه از 5 عصر تا 11 شب، آخرهفتهها از 12 ظهر تا 11.5 شب
- آدرس خانه دهدشتی: خیابان چهارباغ پایین، کوچه بازارچه، کوچه جهاننما، بنبست دهدشتی
خانه مشروطه
خانه مشروطه اصفهان، متعلق به یکی از رهبران جنبش مشروطه در اصفهان، یعنی نورالله نجفی اصفهانی است. این خانه به سبک قاجاری بنا شده و میتوانید در آن زیباییهای گچبریهای برجسته، آینهکاریها و درهای ارسی را ببینید. خانه مشروطه که از جاهای دیدنی اصفهان است، دو شاهنشین دارد که یکی در شمال و دیگری در جنوب ساختمان قرار گرفتهاند. یک اندرونی و یک بیرونی و تعداد 12 اتاق، بخشهای دیگر این خانه را تشکیل دادهاند. خانه مشروطه در زمان قدیم، محلی برای تجمع علما، آزادیخواهان، مردم و رجال سیاسی بوده است و از همین روی، نام آن را مشروطه گذاشتهاند. به تعبیری این خانه، موزهای برای جنبش مشروطیت در اصفهان به شمار میرود.
- ساعت بازدید از خانه مشروطه اصفهان: از 8 صبح تا 2 بعدازظهر
- آدرس خانه مشروطه اصفهان: خیابان نشاط، کوچه 14
عمارت انگورستان ملک
در زمان نادرشاه، اینجا زمین انگوری بوده که نادرشاه آن را بهجای مالیات تصاحب میکند. در زمان قاجار، مسئول امور مالیات یعنی ملکالتجار، در این محل عمارتی بنا میکند که به انگورستان معروف میشود. هدف از احداث این بنا، برپایی مراسم عزاداری و تعزیهخوانی بوده است. بااینکه عمارت انگورستان ملک اصفهان در طول زمان بارها دستخوش تغییر میشود و حتی قسمتهایی از آن نابود میشود، باز هم تماشایی و دیدنی است.
عمارت، یک حیاط مرکزی، سفرهخانه، حیاط بیرونی و بخشهای دیگری هم دارد. حیاط مرکزی انگورستان ملک ستونهایی بلند با روکش چوبی و سرستونهایی مقرنس دارد که پایه این ستونها از سنگ است و طرحهایی از گلدانهای حجاریشده دارند. حتی طرح این ستونها هم تفاسیری دارد. سفرهخانه این عمارت دو طبقه است و با ارسیهایی زیبا، آن را مزین کردهاند. در قسمت شمالی عمارت، اتاقی وجود دارد که در آن هنرهای گچبری، آینهکاری، نقاشی و کاشیکاری به زیبایی کار شده است. در این اتاق به وصیت ملکالتجار، او و همسرش دفن شدهاند.
- ساعت بازدید از عمارت انگورستان ملک: از 9 صبح تا 3 بعدازظهر؛ جمعهها تعطیل
- آدرس عمارت انگورستان ملک: خیابان هشتبهشت غربی، خیابان ملک شمالی
کاخ سرهنگ
از دیگر مکان های تاریخی اصفهان میتوانیم به کاخ سرهنگ اشاره کنیم. این کاخ حدود 450 سال قدمت دارد و اکنون به بوتیکهتلی بسیار زیبا تبدیل شده که میتوانید در آنجا اقامت کنید. کاخ سرهنگ در چهار دوره تاریخی صفویه، زندیه، افشاریه و قاجاریه ساخته شده است و زیبایی خاصی را از هر دوره به یادگار دارد. این کاخ دیدنی، یکی از بناهای ارزشمند شهر اصفهان محسوب میشود که با اقامت در آن، میتوانید تجربهای بینظیر از زندگی در دل تاریخ داشته باشید.
- آدرس کاخ سرهنگ: خیابان چهارباغ پایین، بین میدان شهدا و چهارراه تختی، کوچه 20
کاخ سرهنگ، از بناهای تاریخی اصفهان
پلهای تاریخی اصفهان
عبور رودخانه زایندهرود از وسط شهر اصفهان، سبب شده تا برای رفتوآمد راحتتر، پلهای مختلفی را در طول مسیر این رودخانه بسازند. شیوه ساخت و قدمت این پلها، آنها را به آثاری بسیار مهم تبدیل کرده است. موضوع وقتی جالبتر میشود که بدانید این پلها فقط برای ساده شدن رفتوآمد نبودهاند و برخی از آنها فقط به عبور درباریان اختصاص داشتهاند و حتی برای هدایت مسیر آب هم استفاده میشدهاند. در ادامه پلهای اصفهان را معرفی میکنیم که از جاهای تاریخی اصفهان هستند.
سیوسه پل
سیوسه پل اصفهان از شاهکارهای معماری ایران در زمان صفویه است که به دستور شاهعباس اول، توسط اللهوردیخان ساخته میشود. ازآنجاییکه اللهوردی خان مأمور ساختن این پل بوده، سیوسه پل را با همین نام، یعنی پل اللهوردیخان هم میشناسند. مصالح استفادهشده در این پل، ساروج، سنگ و آجر است و طول آن 295 متر و عرضش 14 متر است.
سیوسه پل اصفهان محل برگزاری برخی از جشنها مانند جشن آبپاشان بوده است. این پل، خیابان چهارباغ عباسی را به خیابان چهارباغ بالا متصل میکرده است. شاردن، گردشگر فرانسوی، این پل را اثری شگفتآور توصیف میکند. راه رفتن روی این پل، شما را به عهد صفویه میبرد و اگر شبهنگام اینجا را ببینید، جذابیتش چندبرابر میشود. البته اگر هنگام پرآبی زایندهرود از سیوسه پل بازدید کنید، شاهد زیبایی وصفنشدنی خواهید بود؛ درصورتیکه زایندهرود بدون آب شما را به یاد سفر با تور کویر خواهد انداخت.
- آدرس سیوسه پل اصفهان: میدان انقلاب، خیابان چهارباغ
سیوسه پل، از مهمترین جاهای دیدنی اصفهان
پل خواجو
به عقیده عدهای از کارشناسان، پل خواجو نقطه اوج صنعت پلسازی در ایران است. معماری و شیوه مهندسی برای ساخت این پل، آن را بسیار پراهمیت کرده است. پل خواجو که به پل شاهی و پل بابا رکنالدین هم معروف است، در زمان شاهعباس دوم ساخته شده و مدتزمان ساخت آن را از 1057 تا 1077 هجری قمری میدانند. این پل بهعنوان سد هم عمل میکرده و مهمترین دلایل ساخت آن نزدیکتر کردن راه و ایجاد منظرهای زیبا در بخش عمیق زایندهرود و اطراف آن بوده است. در گذشته و در اطراف رودخانه و حوالی پل خواجو، عمارتها و باغهایی وجود داشتهاند که زیبایی منطقه را دوچندان کرده بودند؛ اما متأسفانه درحالحاضر، دیگر اثری از برخی از آنها نیست.
در ساخت این پل، از آجر و سنگ استفاده شده که علاوهبر استحکام بخشیدن به بنای پل، آن را مزین کردهاند. کاشیکاری و گچبری هم از دیگر تزییناتی است که میتوانید در پل خواجو ببینید. پل خواجو در زمانهای مختلف مرمت شده است؛ برای مثال پس از مرگ شاهعباس دوم و همچنین در زمان ناصرالدین شاه قاجار. جالب است بدانید در زمان حکمرانی ظلالسلطان برای گرامیداشت ترقیهای او، اطراف پل را تختهبندی میکردند و درون آن قایق و کشتی میانداختند و با آتشبازی در محیط و نورانی کردن آنجا، جشن میگرفتند.
- آدرس پل خواجو: بین خیابانهای آبشار اول و کمال اسماعیل
پل شهرستان
کارشناسان تاریخ گمان میکنند که پل شهرستان یکی از قدیمیترین پلهای زایندهرود است. احتمالاً ساخت این پل به سدههای نخست اسلام مربوط میشود. طبق بررسیها، پل شهرستان اصفهان را روی پایههایی از دوره ساسانی و همچنین صخرههای سنگی زایندهرود بنا کردهاند. پل شهرستان در 3 کیلومتری شرقی پل خواجو قرار دارد. آرتور پوپ، یکی از مورخان بزرگ، اظهار میکند که در جنوب ایران هم پلهایی مانند پل شهرستان وجود داشته است و بهمرور از بین رفتهاند. همچنین، سبک ساخت پل شهرستان را رومی میدانند و احتمال میدهند که بهدست مهندسان رومی ساخته شده است که زمانی در ایران اسیر بودهاند.
- آدرس پل شهرستان اصفهان: بین خیابانهای آبشار سوم و سلمان فارسی
نمایی از پل شهرستان در اصفهان
پل چوبی اصفهان
پل جویی، نام درستتری برای این پل است که در زمان شاهعباس دوم ساخته شده است. از روی این پل، جوی یا جویی عبور میکرده که برای آبیاری باغها از آن استفاده میکردند و به همین واسطه به آن جویی میگفتند؛ اما عامه مردم آن را با عنوان چوبی شناختند و همچنان هم بیشتر با همین نام آن را میشناسند. از این پل برای عبورومرور هم استفاده میکردند؛اما رفتوآمد روی آن فقط مخصوص خانواده شاه، امیران و سفیران بوده است و ازاینرو پلی سلطنتی محسوب میشده است. در طول پل، دو برج ششضلعی هم وجود دارد که به کافه تبدیل شدهاند و فضای جذابی را ایجاد کردهاند. پل جویی یا پل چوبی بین دو پل خواجو و سیوسه پل قرار گرفته است و منظره زیبایی را از زایندهرود، بهشرط پرآب بودنش، به نمایش میگذارد.
- آدرس پل چوبی اصفهان: بین خیابانهای کمال اسماعیل و بلوار آینهخانه
پل مارنان
پل مارنان، محله عباسآباد را به قسمت غربی جلفا متصل میکند و احتمال میدهند که این پل به دستور شاهطهماسب ساخته شده باشد. احتمال دیگری که برای ساخت این پل میدهند، این است که ساختن آن در دوره ساسانی پایهریزی شده و در دوره صفوی کامل شده است. البته پل مارنان اصفهان در دورههای مختلف دستخوش مرمتهایی هم بوده است. از جمله نقشهای دیگر این پل علاوهبر اتصال دو سوی پل به یکدیگر، امکان استفاده از آن بهعنوان آببند بوده است.
- آدرس پل مارنان اصفهان: بین خیابانهای قدسی و بلوار بوستان سعدی
زایندهرود
پس از معرفی پلهای اصفهان، بهویژه خواجو و سیوسهپل، بهتر است نگاهی هم به عنصر اصلی این پلها یعنی رودخانه زایندهرود بیندازیم. زایندهرود یکی از جاهای گردشگری اصفهان است که جزو جداییناپذیر این شهر محسوب میشود و وجود پلهای مهم خواجو و سیوسهپل، ثمره وجود زایندهرود بوده است. زایندهرود در طول تاریخ همواره نقشی اساسی در شکلگیری و شکوفایی شهر اصفهان داشته و پلهای تاریخی مانند سیوسه پل، پل خواجو و پل مارنان بر روی آن ساخته شدهاند. در زمان پرآبی، اطراف رودخانه به یکی از زیباترین نقاط تفریحی تبدیل میشود و مردم برای پیادهروی، قایقسواری و استراحت به حاشیه آن میآیند.
- آدرس زایندهرود: از غرب تا شرق اصفهان
حمامهای تاریخی اصفهان
اصفهان هم مانند بسیاری از شهرهای دیگر، تعدادی حمام تاریخی دارد که معماری، سیستم گرمایشی و نحوه ساخت آنها بسیار درخور توجه است. در این قسمت به معرفی حمامهای تاریخی اصفهان میپردازیم که برخی از آنها جزو قدیمیترین حمامهای ایران هستند. جالب این است که بدانید بعضی از این حمامهای قدیمی، مرمت شدهاند و دوباره با کاربری حمام فعالیت دارند که این امر تبدیل به تجربه ویژهای برای مسافران شده است.
حمام شیخ بهایی
یکی از عجیبترین جاهای دیدنی اصفهان، حمام شیخ بهایی است. گفته شده این حمام با مهندسی شیخ بهایی ساخته شده است و نکات جالبی دارد که امروزه نیز درخور توجه هستند. شیخ بهایی از دانشمندان بزرگ عهد صفویه بوده که در معماری، مهندسی، ریاضیات و چند رشته دیگر مهارت داشته است. طراحی ساعت آفتابی حرم امام رضا، مهندسی حصار نجف و معماری مسجد امام ازجمله اقدامات او بودهاند. در این میان هم گرمابه شیخ بهایی یکی دیگر از شاهکارهای اوست.
حمام شیخ بهایی اصفهان فقط با یک شعله، گرم نگه داشته میشده و افزون بر این، شعله شمع هیچگاه خاموش نمیشده است. هنوز نمیتوانیم با قطعیت درباره چگونگی عملکرد سیستم گرمایشی این حمام توضیحی بدهیم؛ اما احتمال میرود که گاز متان حاصل از فاضلاب مسجدجامع از طریق لولههایی به حمام منتقل میشده و شعله را روشن نگه میداشته است. همچنین احتمال میرود که مخزن حمام از طلا بوده و بهدلیل گرانبها بودن آن، این موضوع را مطرح نکردند. طلا با رسانایی زیادش، خیلی سریعتر گرم میشده و اتلاف انرژی هم بسیار کاهش پیدا میکرده است.
- آدرس حمام شیخ بهایی اصفهان: خیابان عبدالرزاق، کوچه شیخ بهایی
حمام قاضی
اگر دوست دارید تجربه حمام در یک گرمابه سنتی از زمان صفویه را داشته باشید، حمام قاضی اصفهان بهترین پیشنهاد برای شماست. این حمام سال 1073 قمری و در زمان شاهعباس دوم ساخته شده است. مکان احداث این حمام کنار شهشهان و در محله دردشت است که بسیار پررفتوآمد بوده است. همین عامل در کنار معماری هوشمندانه و باشکوه این حمام، رونق بسیاری را برای حمام قاضی به همراه داشت. تقریباً تا دوران پهلوی، رونق حمام حفظ میشود، اما پس از آن بهسبب کمتر شدن میل مردم به استفاده از این نوع حمامها، رونق حمام قاضی هم کم شد.
حمام قاضی، بخشهایی مثل خزینه، گرمخانه و چال حوض دارد که هرکدام کاربری خاص خود را دارند. بعدها در زمان قاجار، حمام را دوقلو کردند. پس از بازسازی و مرمت، امکان استفاده همزمان از حمام قاضی برای بانوان و آقایان فراهم شد. یکی از اهداف بهرهبرداری از این حمام، گسترش سنت و فرهنگ است. فراموش نکنید که فقط زمانی میتوانید این حمام را ببینید که بخواهید از آن استفاده کنید. دو پکیج در این حمام ارائه میشود که یکی شستوشو با دلاک است و دیگری بدون دلاک و توسط خود فرد انجام میشود. پکیجها شامل پذیرایی هستند و کسانی که به این حمام میروند، امکان استفاده از استخر و جکوزی را هم دارند.
- ساعت کاری حمام قاضی: شنبه تا پنجشنبه از 3 بعدازظهر تا 9 شب
- آدرس حمام قاضی: خیابان ابن سینا، کوی شماره 37، بازارچه قاضی
حمام علیقلی آقا
از دیگر حمامهای بازمانده از عهد صفوی، حمام علیقلی آقا اصفهان است که توسط دو برادر سرشناس در همان عهد ساخته شد. این حمام تا چند سال پیش بهعنوان یک حمام عمومی استفاده میشده است؛ اما امروزه به موزه مردمشناسی تبدیل شده و میتوان در این حمام، اطلاعات خوبی را از فرهنگ و آداب حمام رفتن در زمانهای قدیم به دست آورد.
در حمام علیقلی آقا، مجسمههایی قرار دادهاند که نحوه شستوشو و حمام کردن و مراحل آن را میتوانید ببینید. غیر از این مورد، میتوانید کاشیکاریها، نقاشیها و قسمتهای مختلف این حمام را هم ببینید و با هنر عهد صفویه بیشتر آشنا شوید.
- ساعت بازدید از حمام علیقلی آقا: از 8.5 صبح تا 2.5 بعدازظهر و از 3.5 بعدازظهر تا 6.5 عصر، جمعهها از 9 صبح تا 1 ظهر؛ فعلاً بهعلت مرمت تعطیل است
- آدرس حمام علیقلی آقا: خیابان بیدآقا، محله علیقلی
آرامگاههای اصفهان
هر شهری، نامآوران و افراد مشهوری دارد که افتخار مردم شهر و کشور هستند. اکنون تعدادی از آرامگاههای افراد شاخص اصفهان را معرفی میکنیم تا بتوانید هنگام سفر به این شهر، از آنها دیدن کنید. معمولاً برای بازدید از آرامگاهها، نیازی به پرداخت هزینه نیست و خیلی راحت میتوانید ازایندست جاهای دیدنی اصفهان بازدید کنید.
آرامگاه صائب تبریزی
صائب تبریزی از شاعران به نام عهد صفوی است که بسیار پرآوازه بوده و همچنان هم از شعرهای او استفاده میکنند. آرامگاه این شاعر، با الهام از معماری صفویه ساخته شده است و تا مدتها ناشناخته باقی مانده بود. آرامگاه صائب تبریزی که از مکان های دیدنی اصفهان است، در باغی شخصی قرار دارد و اولین بار توسط استاد همایی کشف میشود. استاد همایی در پی تکمیل کتاب تذکرهالقبور، در جستوجوی قبور متبرکه بوده که به محله و خانهای میرسد که آرامگاه صائب در آن بوده است.
آرامگاه او قوسهایی جناغی و سقفی آینهکاری دارد که بر زیبایی آن افزوده است. سنگ قبر صائب تبریزی از سنگ مرمری یکپارچه ساخته شده که در وسط آن سنگ قبر اصلی قرار گرفته است. روی کتیبه این آرامگاه، شعری از صائب نوشته شده که آن را یک خوشنویس در عهد صفوی نوشته است. این آرامگاه، آرامگاه خانوادگی صائب تبریزی است.
- آدرس آرامگاه صائب تبریزی: خیابان مطهری، خیابان صائب
آرامگاه باباقاسم
باباقاسم، عارف بزرگ ایرانی بوده که در اوایل قرن هشتم و در اصفهان زندگی میکرده است. مقبره باباقاسم اصفهان، یکی از برجستهترین آرامگاههای دوره ایلخانی است که تزییناتش، این آرامگاه را از سایر بناهای دیگر متمایز میکند. این بقعه یک هرم هشتوجهی دارد که روی هرکدام از این وجوه، اسامی متبرکه با کاشیهای فیروزهایرنگ نوشته شده است. شبستان این آرامگاه، تزیینات مقرنس و آجرکاری دارد و کاشیکاریهای معرقکاریشدهای را هم میتوانید در این آرامگاه ببینید.
- آدرس آرامگاه باباقاسم: خیابان مجلسی، کوچه باباقاسم
تخت فولاد
تخت فولاد یکی از مهمترین قبرستانها در اصفهان، بهویژه بین شیعیان است. قدمت تخت فولاد احتمالاً به پیش از اسلام بازمیگردد و از آن زمان تا به امروز، افراد بسیاری در این مکان دفن شدهاند. احتمال میرود که تخت فولاد قدیمیترین قبرستان ایران باشد. بهطور تقریبی بیش از دو هزار تن از عالمان، عارفان، بزرگان و مشاهیر در این آرامگاه آرمیدهاند. یکی از معروفترین افرادی که در تخت فولاد اصفهان مدفون است، استاد کسایی، نینواز نامدار ایرانی است.
در تخت فولاد، تکیههای مختلفی وجود دارد؛ ازجمله تکیه رکنالدین، تکیه آقا مجلسی و تکیه میرفندرسکی. معمولاً در این تکیهها یک مقبره در وسط قرار گرفته و در اطراف آن هم چند اتاق است. در تخت فولاد میتوانید هنرهای معماری مختلفی را هم ببینید.
- ساعت بازدید از آرامگاه تخت فولاد اصفهان: از 7 صبح تا غروب
- آدرس تخت فولاد اصفهان: خیابان معلم، خیابان فیض
جاذبه های طبیعی در اصفهان
اصفهان علاوهبر جاهای دیدنی باشکوه، طبیعت بسیار زیبایی هم دارد که میتوانید از آنها دیدن کنید و انرژی مضاعفی بگیرید. طبیعت اصفهان ترکیبی از کوه، دشت و رودخانه است. از روستاهای دیدنی گرفته تا کویر و آبشار، همگی فرصتی عالی برای فرار از شلوغی شهر و تجربه آرامش در دل طبیعت را فراهم میکنند.
کویر ورزنه
کویر ورزنه بهدلیل داشتن امکانات مناسب، یکی از پرطرفدارترین مقاصد کویرگردی کشور محسوب میشود. این کویر نزدیک تالاب گاوخونی قرار دارد و بزرگترین سایت تفریحی کویری ایران است. در این کویر از سافاری و پاراگلایدر گرفته تا شترسواری و موتور چهارچرخ همه برای یک تجربه هیجانانگیز و فراموشنشدنی فراهم هستند. برای رفتن به کویر ورزنه بهتر است روزهای سرد سال را انتخاب کنید تا هوای مطلوبی را از این کویر تجربه کنید. در ضمن شما میتوانید با تور کویر مرنجاب یا ورزنه هم از این دو کویر مشهور اصفهان بازدید کنید.
- آدرس کویر ورزنه: 120 کیلومتری جنوبشرقی اصفهان
آبشار شاه لولاک
از دیگر جاذبههای طبیعی اصفهان میتوانیم به آبشار شاه لولاک اشاره کنیم. این آبشار در میان کوههای بلند شهر چرمهین قرار گرفته و جزو آبشارهای دائمی محسوب میشود. آبشار شاه لولاک، هفتاد متر ارتفاع دارد و نقطه متفاوت و جذاب آن این است که این آبشار از میان دیواره کوه به بیرون میریزد و تصویر زیبا و منحصربهفردی را ایجاد میکند. این آبشار در زبان محلی به هولوکی نیز مشهور است و یکی از بهترین جاذبه های طبیعی اصفهان محسوب میشود که سالانه گردشگران زیادی از آن بازدید میکنند.
- آدرس آبشار شاه لولاک: 73 کیلومتری جنوبغربی اصفهان
کوه صفه
اگر میخواهید خیلی هم از شهر دور نشوید، کوه صفه بهترین گزینه برای طبیعتگردی محسوب میشود. کوه صفه که به بام اصفهان هم مشهور است، همواره میزبان گردشگران و شهروندان اصفهانی بسیاری بوده که تعطیلات آخرهفته خود را در پارک کوهستانی صفه سپری کردهاند. این کوه، هم برای افرادی که قصد تفریح دارند بسیار مناسب است و هم برای کوهنوردان حرفهای مقصدی جذاب محسوب میشود. صفه از سلسله کوههای زاگرس است که در جنوب اصفهان قرار دارد.
- آدرس کوه صفه: جنوب اصفهان، بلوار شهدای صفه
آبشار آب ملخ
حالا نوبت به معرفی یکی از زیباترین جاذبههای طبیعی اصفهان میرسد. آبشار آب ملخ یا همان آبشار تخت سلیمان، زیبایی بینظیری دارد که سالانه گردشگران زیادی را به خود جذب میکند. این آبشار بهعلت موقعیت منحصربهفردش، در میان صخرهها و طبیعتی سرسبز جریان دارد و آب آن از دل کوه بیرون میآید. نکته جالب، اسم این آبشار است که چرا آن را آب ملخ نامگذاری کردهاند؟ گویا ترکیبات آب آن مانند یک آفتکش طبیعی عمل کرده و مانع از هجوم ملخها به مزارعی میشود که با این آب، آبیاری شده باشند.
- آدرس آبشار ملخ: جاده سمیرم یاسوج، روستای آب ملخ
سفر به اصفهان با تور
اصفهان از آن شهرهایی است که هر ایرانی برای یک بار هم که شده، باید از آن بازدید کند. حتی گردشگران خارجی هم اگر قرار باشد فقط چند شهر از ایران را ببینند، قطعاً اصفهان یکی از آن شهرها خواهد بود. شما هم اگر قصد سفر به این شهر تاریخی و زیبا را دارید، میتوانید با استفاده از تور اصفهان در وبگاه لستسکند، سفرتان به نصف جهان را شروع کنید و بناهای تاریخی اصفهان را از نزدیک ببینید.
سخن آخر
در این مطلب، بهترین جاهای دیدنی اصفهان را که بیشتر نظر مردم را جلب کردهاند، به شما معرفی کردیم. علاوهبر آنها، با معرفی تعدادی از دیدنی های اصفهان که کمتر بین عموم مردم شناختهشدهاند، سعی کردیم شما را با جنبههای تازهای از این شهر آشنا کنیم. خواندن راهنمای سفر به اصفهان به شما کمک میکند برنامهریزی بهتری برای سفر به نصف جهان داشته باشید.