مرقد امام زاده های واقع در کاشان

مشهد اردهال ، کربلای ایران

حضرت اباالحسن علی ابن امام محمد باقر (ع) در سال 113 هجری قمری جهت امر تبلیغ دین مبین اسلام و پاسخگویی به احساسات مذهبی مومنان وارد کاشان شدند و به مدت 3 سال در میان عاشقان و دلباختگان اهل البیت به ارشاد مردم ولایتمدار پرداختند.

از ویژگیهای بارز این امامزاده لازم التعظیم می توان به فرزند بلافصل بودن و هچنین نایب الامامین یعنی امام محمد باقر(ع) و امام جعفر صادق(ع) اشاره نمود.درخصوص مقام والای آن حضرت روایت های متعددی نقل شده است که از جمله آن می توان به حدیث حضرت امام صادق(ع) اشاره نمود که می فرماید:

هرکس برادرم علی ابن باقر (ع) را در اردهال زیارت کند مانند کسی است که قبر جدم حسین (ع) را در کربلا زیارت کرده باشد.

و هچنین حضرت امام رضا (ع) می فرماید: نعم الموضع الاردهال فلزم و تمسک به ، چه خوب مکانی است اردهال؛ پس به آن التزام و تمسک پیدا کنید.

حضرت علی ابن امام محمد باقر (ع) در سال 116 هجری قمری با یاران و اعوانش به جنگ با کفر زمانه می پردازد و پس از رشادت های فراوان سرانجام در 27 جمادی الثانی در دره ازناوه با یاران باوفایش به شهادت رسید و سر مبارکش را از تن جدا نموده و برای حاکم جور وقت در شهر قزوین ارسال نمودند و بدن مطهرش را در مشهد اردهال به خاک سپردند.

از آنجا که 27 جمادى الاثنى در سال شهادت آن حضرت مصادف با 17 مهر ماه شمسى بوده ، هر سال به مناسبت سالگرد آن حضرت در جمعه دوم مهرماه مراسم قالى شویان همراه با عزادارى با شکوهى کنار قبر مطهرش برگزار مى شود.
هم اکنون درسرداب زیر ضریح مقدس آن حضرت ، بدن مبارک حدود صد نفر از آن شهداى بزرگوار تازه و سالم هست ، که مرحوم آیه الله سید شهاب الدین مرعشى نجفى مشاهده فرموده اند.

مراسم قالیشویان مشهد اردهال کاشان

• امامزاده آقا علی عباس و شاهزاده محمد
• اما دو امام زاده عالی مقام حضرت علی عباس و هم جوارش امام زاده محمد برادرش جهت ملاقات حضرت علی بن موسی الرضا (علیه‌السّلام) به اتفاق حضرت شاه چراغ به ایران آمدند به طوری که در بعض مخطوطات قدیمه به چشم می‌خورد این دو امام زاده به اتفاق جمعی از سادات و موالیان به هوالی کاشان وارد شدند اتفاقاً عبدالجبار طبرسی‌ نامی در این نواحی فرمانروائی داشت که در زمره دوستان اهل بیت عصمت و طهارت شمرده می‌شد، چون از ورود ایشان اطلاع یافت، فوراً بخدمتشان رسیده همه آن‌ها را به منزل خود برد، مدت هفده (۱۷) شبانه روز از آن‌ها پذیرائی کرد، و اظهار داشت که رفتن به طوس برای شما صلاح نیست زیرا خلیفه عباسی مامون در گفتارش اعتباری نیست اقوال و کردارش روی حساب سیاست سلطنتی خود است، فعلاً بمانید تا خبر صحیح برسد، لاجرم مدتی در حوالی کاشان و فین ماندند سپس حرکت کرده تا یزدلان و از آنجا بقریه بادافشان حکمران این نواحی نیز شرفیاب حضور امام زادگان شده خدمت شایسته معمول داشت شاه زادگان چند روزی نیز در این نواحی توقف کرده جمعی کثیر با ایشان ملحق شدند.
  
  

   شنیدن خبر شهادت امام رضا

  روز چهار شنبه هفتم ماه ربیع الاول خبر شهادت حضرت علی بن موسی الرضا (علیه‌السّلام) به ایشان رسید از این خبر وحشت انگیز عمامه‌های خود را از سر برداشته و گریبان‌های خود را چاک زدند و به عزاداری قیام نمودند و مردمان آن نواحی خدمت امام زادگان رسیده عرض تسلیت نمودند تا مدت چهل روز پس آن‌ها را به حمام برده از لباس عزا بیرون آمدند پس از چندی توقف در قلعه باد افشان تصمیم به برگشت به سوی وطن خود را گرفتند که منافقین به گوش مامون رسانیدند که برادران حضرت امام رضا (علیه‌السّلام) اراده خروج دارند و جمع کثیری هم تابع آن‌ها شده تا به طوس آمده و انتقام خون برادرشان را بگیرند مامون از شنیدن چنین امری به وحشت افتاده، فرمان داد تا لشگر راه را بر آن‌ها گرفته و در هر کجا سادات علوی خصوصاً اولاد حضرت موسی بن جعفر (علیه‌السّلام) را بیابند بقتل برسانند.

  به طوری‌که نقل شده روز چهاردهم جمادی الاولی بود که امام زادگان از قریه بادافشان در حال کوچ کردن بودند که لشگر شقاوت کیش مأمون ملعون رسیدند راه را بر آن‌ها گرفته ایشان را محاصره کردند چندین شبانه روز آن بزرگواران را در محاصره داشتند آب و نان را از ایشان و اصحابشان منع کرده تیغ‌های آتش بار از نیام کشیده در برابر آن شاهزادگان و اصحابشان صف آرائی کرده آستین ستم بالا زدند، اصحاب یک یک اذن جدال گرفته به درجه شهادت رسیدند.

  امامزاده شاهزاده ابراهیم کاشان

• بقعه امامزاده شازده ابراهیم که در منطقه فین کاشان واقع شده است، از جاذبه های توریستی فرهنگی این شهر است. امامزاده شاهزاده ابراهیم در سال 285 هجری قمری به قصد خون خواهی حضرت رضا از مدینه با تعدادی از صحابه عازم طوس شدند، ولی در بین راه سربازان حکومتی با امامزاده و همراهان درگیر شده و آنان را به شهادت می رسانند. پیکر امامزاده توسط میرزا جواد نامی دفن می شود و برای مدتی قبر هم مخفی بوده است. این مکان ابتدا معروف به زیارت تربت بوده است و امروزه به زمین های کشاورزی اطراف هم دشت تربت گفته می شود.

  بنای بقعه شاهزاده ابراهیم کاشان داراى گنبد کاشى کارى فیروزه اى رنگ، گلدسته هاى زیبا، صحن مفرح، و ایوان آیینه کارى است و نقاشى هایى جذاب و آیینی دارد. داخل بقعه و ایوان نیز آیینه کارى مفصلى داشته و اطراف آن با خشت هاى کاشى مزین شده است.

  صحن امام زاده به سبک قدیم و مناسب با آب و هوای کاشان ساخته شده است. یک حوض آب وسیع نیز دارد. پس از ورود به صحن، ‌ایوان گچ کاری شده با نقاشی ‌های قدیمی که دو گلدسته بزرگ و دو گلدسته کوچک دارد، نظر هر زائری را به خود جلب می نماید. در همین صحن ورودی قبور تعدادی از مؤمنین و سادات و شهدای جنگ هشت ساله ایران و عراق نیز دیده می شود.

  در بخش پیشانی ایوان حرم، به خط کوفی اسامی چهارده معصوم ثبت شده است. نقش یک شیر نیز در این قسمت به چشم می خورد. گفته شده سلطان فیض رومی در حال شکار در جنگل بود که به خاطر صدایی رویش را برگردانده و در این حال شیری به او حمله می کند و زخمی میشود. تلاش طبیبان آن دوره برای بهبود زخم ها بی فایده بود، ولی به امام حسین (ع) متوسل شده و در نهایت نجات پیدا می کند.

• امامزاده پنجه شاه
• امامزاده پنجه شاه واقع در شهرستان کاشان در استان اصفهان از سده‌های نخست اسلامی محل زیارتی مهمی بوده است. این بنا از زمان‌های کهن از تحصن گاه‌های مطمئن بوده است و چنانچه مجرمی به این محل پناهنده می‌شد، هیچ‌کس جرات نمی‌کرد او را به زور از این مکان بیرون بیاورد.
• 

• امامزاده حبیب بن موسی (ع) کاشان

• زیارتگاه حبیب بن موسی (ع) کاشان، در محله پشت‌مشهد این شهر قرار داشته و منسوب به حبیب بن موسی بن جعفر (ع) می‌باشد. با توجه به کتیبه‌ای موجود در دو لنگه در این بقعه مبارک با این مضمون “هذا الباب علی مشهد المقدس السطان حبیب بن موسی بن جعفر (ع)” این موضوع قابل تأیید است. به خاطر منسوب شدن امامزاده به دودمان صفویان، این زیارتگاه در زمان شاه عباس اول بسیار مورد توجه قرار گرفت. باید بگوییم که این پادشاه صفوی و برخی از شاعران و عالمان نام‌آور و مشهور کاشان، همانند فرهانی کاشانی، خباز کاشانی و شکرریز کاشانی نیز در این مکان به خاک سپرده شده‌اند.
  تاریخ ساخت این مقبره، با توجه به محراب کوچک سفالی نگه‌داری شده در موزه ملی ایران، به قبل از قرون شش و هفت هجری قمری بازمی‌گردد. لازم به ذکر است که از جزئیات ساخت بنای اولیه این زیارتگاه، اطلاعاتی موجود نمی‌باشد. در واقع، تنها اثر باقی مانده از قرن هفتم هجری در این مقبره، پوشش کاشی‌کاری‌های خشتی سرمه‌ای، کوکبی و محرابی شکل سطح مزار حبیب بن موسی (ع) بوده که به موزه ملی ایران انتقال یافته است. این کاشی‌های زیبا و بی‌نظیر و محراب قدیمی بقعه، هنر دستان توانگر فردی از خاندان ابوطاهر کاشی، علی بن محمد بن طاهر می‌باشد. قدمت ضریح برنجی روی مرقد نیز به سال ۱۳۲۷ هجری شمسی بازمی‌گردد.

  بنای کنونی آرامگاه حبیب بن موسی، از صحن مستطیلی شکلی تشکیل شده که رواق‌هایی از اتاق‌های کوچک و بزرگ در دو طبقه آن را احاطه کرده‌اند. به‌تدریج، بناهای اطراف صحن زیارتگاه نیز به ساختمان اولیه افزوده شده‌اند. ایوان بلندی نیز در جانب شمالی صحن مطهر اضافه شده که سقف آن مقرنس‌کاری و دیوارهایش به طرز زیبایی نقاشی شده است. مقبره‌ای از زمان محمدشاه قاجار، در ضلع شمالی این امامزاده به چشم می‌خورد. در این مقبره، سید محمدتقی پشت‌مشهدی یکی از علمای فرهیخته شهر کاشان آرمیده است. نقاشی‌ها و تزیینات این مکان، واقعاٌ خیره‌کننده می‌باشد. همچنین، در ضلع شرقی این امامزاده، می‌توانید سری به بقعه فقیه مشهور اهل کاشان میر سیدعلی یثربی بزنید. این مرد بزرگ، در سال ۱۳۳۸ هجری شمسی دارفانی را وداع گفته‌اند.

  

  مدفن شاه عباس اول نیز در ضلع جنوبی صحن مطهر درون سردابی واقع در مسجدی زیبا نظر شما را به خود جلب می‌کند. باید بگوییم که سنگ سیاه مزار این شاه صفوی از منطقه قفقاز آورده شده و بر روی آن به خط نسخ آقای محمد محلاتی آیه‌الکرسی حک شده است. دو قبر دیگر نیز در این سرداب وجود داشته که مطابق با کتیبه روی دیوار با تاریخ ۱۰۰۱ یکی از آن‌ها متعلق به محمدبن طاهربن خواجه میر ولی نیشابوری واقف این مسجد می‌باشد. شما میتوانید در طی سفر خود به شهر کاشان از این مکان تاریخی و مذهبی دیدن و زیارت کنید. 

   

  

   

  امامزاده حسن‌‌ بن موسی‌ الکاظم(ع)
• امامزاده حسن بن موسی بن جعفر (ع) که در محله تاریخی «درب زنجیر» کاشان قرار دارد، یکی از زیارتگاه‌های قدیمی و مورد احترام مردم این شهر است. این امامزاده از نوادگان امام کاظم (ع) بوده و گفته می‌شود همراه برادر و فرزندانش در زمان حضرت رضا (ع) به ایران آمده است. بنای امامزاده دارای گنبدی زیبا، صحن و رواق‌هایی با کاشی‌کاری سنتی است. این مکان از طریق بازار تاریخی کاشان نیز راه دارد و همواره محل زیارت و نذر مردم بوده است. آرامش، معماری دل‌انگیز و قدمت تاریخی آن، این امامزاده را به یکی از مکان‌های معنوی مهم کاشان تبدیل کرده است.
• 

• امامزاده سلطان امیراحمد

• زیارتگاه امامزاده سلطان امیراحمد کاشان در محله ای به همین نام در خیابان علوی و در مجاورت خانه های تاریخی طباطبایی و بروجردی و عباسیان واقع شده است.
  این بنای تاریخی از آثار مربوط به قبل از دوره صفوی به شمار می رود. گنبد آن مخروطی شکل دوازده ترکی باکاشی معرق دوره صفویه که طبق کتیبه کاشی دورگنبد مربوط به سال ۹۴۱ هجری قمری است. کاشی کاری گلدسته ها و ایوان متعلق به دوره قاجار است.
  در کتاب آثار تاریخی کاشان درباره کاشی های قبر امامزاده آمده است:
  قبر برجسته امامزاده که درون ضریح چوبی مشبکی ساخته شده، از قدیم الایام با کاشی های گرانبها عهد مغول پوشش و تزیین یافته بود، ولی در اوایل قرن حاضر شبانه ربوده شد.روی ازاره های داخل رواقها مقداری از کاشیهای خشتی معمولی زمان صفوی باقی مانده است.
  درسال ۱۳۸۲ ضریح چوبی امامزاده باضریح فولادی که با نقره و طلا تزیین شده بود تعویض شده است. بر روی ضریح،دو کتیبه نوشیه شده است.کتیبه ای سرتاسری که بر آن سوره مبارکه ((هل اتی)) کنده کاری شده و کتیبه دیگر که شامل قصیده ای از استاد حسن عاطفی در مدح و ماده تاریخ ساخت ضریح می باشد.
  حرم و رواقهای جانبی آن آیینه کاری می باشد، و در بزرگ چوبی از طرف آستانه مقدس حضرت فاطمه معصومه (ع) قم بر این مکان مقدس اهدا شده و بر روی آن نوشته شده است. (اهدایی آستانه فاطمه معصومه (ع) برحرم مطهر سلطان احمد ابن موسی المبرقع الامام الجواد(ع). درهای قدیمی و ارزشمند آن در طرح نوسازی برداشته شده و در قاب های شیشه ای در حرم نگهداری می شود
• 
• امامزاده شاه یلان

•  در بازار کاشان و رو به قبله قرار دارد. روی دیوار امامزاده تاریخ ۹۰۴ هجری حک شده است. صندوقچه چوبی منبت کاری روی مرقد امامزاده دارای تاریخ ۹۵۱ هجری است. چون اطراف مرقد با کاشی‌های نفیس قدیمی تزئین شده است برای جلوگیری از دزدیده شدن آنها، اطراف مرقد را با لایه‌ای از آجر و گچ پوشانده‌اند.

  

  
  بنایى ساده از خشت و گل با طاق ضربى و رومى و مجموع مساحت آن حدود سى متر مى‏باشد و درِ آن از جانب جنوب باز مى‏شود.
  اخیراً دیوار بقعه کاشى‏کارى شده و قدمت زیارتگاه به حدود ۱۵۰ سال مى‏رسد. درِ ورودى آن چوبى و داراى کتیبه‏اى به این شرح است: «بقعة متبرّکة امامزاده ایّوب بن موسى بن جعفر(ع)، زیارت شاهزاده ایّوب، عمل سیّد احمد نجّار و عمل سیّد احمد سعادتیان». در مجاورت بقعه، حسینیّة بزرگ روبازى است که متأسّفانه در حال تخریب مى‏باشد. بر روى مرقد، صندوق چوبى مشبّکى نصب شده است.
  به اعتقاد اهالى و نوشتة کتیبة سردر، امامزاده ایّوب فرزند امام موسى بن جعفر(ع) است. بدون شک، این ادّعا منشأ صحیحى ندارد و به اتّفاق همة علماى انساب، امام موسى کاظم(ع) فرزندى به نام ایّوب نداشته‌اند. این احتمال که چندین واسطه بین نام او و امام حذف شده باشد، بعید نیست.